De hoogleraar en de vuilnisman

Over hoe woorden ons kunnen maken en breken en hoe we zelf de woorden van vroeger kunnen doen verschrompelen en ons eigen ware verhaal ontdekken

Laatst viel ik op tv midden in een gesprek dat ging als volgt: als je denkt aan hoogleraren, dan blijkt je intelligentie met 20 % omhoog te gaan. Als je denkt aan vuilnismannen, gebeurt precies het tegenovergestelde. Je intelligentie daalt met 20%. Nu weet ik niet hoe vuilnismannen daar weer over denken...

Een leuk toeval: gisteren zette ik mijn fiets tegen een vuilnisbak. Toen ik hem later weer wilde weghalen kwam net de vuilnisman. Hij zei dat ik nog juist op tijd was anders had hij mijn fiets weggezet. Hoe het ontstond weet ik niet meer maar voor ik het wist hadden wij een gesprek over vegetarisch eten. De man is vegetariër en hij wist me te inspireren. (ik ben een afvallige vegetariër).

Het gaat natuurlijk om het idee dat men heeft bij het beroep vuilnisman.

Al jaren weet ik gelukkig dat je beroep niets met je intelligentie te maken heeft, dus dat scheelt. Het was nota bene een programma van de VPRO. Doorgaans kun je die niet zo snel betrappen op een spiritueel onderwerp.

Ha, dacht ik, een nieuwe ster aan het firmament van de spirituele leiders. Een Deepak Chopra of Byron Katie…, maar nee, het bleek een hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam die het aan de hand van onderzoek kon bewijzen.

Al deze zaken zijn al jaren in de spirituele bewegingen een ’hot’ item en miljoenen werken hier al mee. In India weten ze dit al duizenden jaren. Jezus en Boeddha wisten het en de laatste honderd jaar is het ook doorgesijpeld naar het Westen. Veel mensen die daar niet zoveel van moeten hebben vinden dit soort dingen ‘hocus-pocus’ en zweverig gedoe. En nu is het wetenschappelijk bewezen. Hoera…, we kunnen er niet meer omheen.

Hopelijk gaan ze het nu ook toepassen op scholen. Als je tegen een leerling zegt dat hij niet intelligent is, werkt dat door in de rest van zijn leven. Ook ik heb dat meegemaakt en ik kom in mijn werk én in mijn omgeving heel veel mensen tegen die op dat gebied een blokkade hebben. Zelfs al hebben ze inmiddels een geweldige carrière en hebben ze zich bewezen, dwars door alle opmerkingen heen. Toch komt regelmatig dat stemmetje weer naar boven van die leraar of die ouder.

Ook bij mij komt het nog wel eens voor. Een paar jaar geleden had ik een vergadering met andere trainers. We geven allemaal dezelfde soort training. Drie van de trainers hebben een universitaire opleiding. Ze spraken over hoe de training in elkaar zat en ik begreep er niets van. Geen woord. Ter plekke werd ik kleiner en kleiner. Hebben we het nu over hetzelfde? Doen zij wat ik doe? Kan ik het wel? Doe ik het wel goed? Ik pakte mijn moed bij elkaar en zei: "Eerlijk gezegd kan ik jullie niet meer volgen. Het gaat toch over de communicatietraining? Is het een idee om het te hebben over onze communicatie op dit moment?" Dat wilden ze niet. Later hoorde ik dat ik niet de enige was. Deze trainers gebruikten universitaire taal en dat is een andere dan die van mij. Niet beter en niet slechter: Anders. Net zoals Chinees en Nederlands van elkaar verschillen en je het toch over hetzelfde kunt hebben. Ik ademde diep uit om mezelf niet verder te kleineren en weer op het echte Marja-niveau te komen. Het oude stemmetje van: "Er zit niet zoveel bij" was weer even terug.

Velen zijn er nog steeds van overtuigd dat ze niet zo veel waard zijn en daar leven ze dan naar. Denk eens aan een groot aantal Marokkaanse jongeren waar niemand in gelooft en die ‘tuig’ genoemd worden en zich vervolgens nog meer als ‘tuig’ gaan gedragen.

Leraren weten soms niet wat voor impact ze hebben op hun leerlingen. Dus nu kan het een vak worden op school. Het heeft de toestemming van de wetenschap. “De kracht van suggesties”. En als we niet op school gehoord hebben dat we talenten hebben, dan moeten ons zelf overtuigen.

Wij kunnen ons zelf vertellen dat we iets te vertellen hebben en dat er iets speciaals in ons zit. Dat blijkt ook altijd zo te zijn als we er naar op zoek gaan. Zo zie ik de vrouw die totaal niet in zichzelf gelooft omdat men ooit zoiets tegen haar zei, totaal transformeren tot een intelligente stevige vrouw. Zo zag ik mezelf groeien en bloeien in wat ik nu doe nadat ik eenmaal had besloten dat ik iets te melden had. Het is mogelijk om de stem van vroeger te verschrompelen en ons eigen ware verhaal te ontdekken.

De hoogleraar: Ad Dijksterhuis. Het slimme onbewuste. Uitgeverij Bert Bakker.

Tips:

Zie je zelf als vol mogelijkheden. Je hoeft geen competitie aan te gaan. Jezelf zijn is ontspannen en rusten in het idee dat je goed bent zoals je bent. Met alle mogelijkheden die misschien nog niet hebt ontdekt en alle die je wel al gebruikt en alle gekkigheden en alle schoonheid.

Zie ook anderen zo. Kijk niet of iemands neus de juiste maat heeft of dat z’n kleren kloppen met de laatste mode. Zie de persoon zoals hij/zij werkelijk is.

Maak jezelf niet kleiner of groter. Totaal niet nodig.

Maak anderen ook niet kleiner of groter. Kijk door alle lagen heen en zie de ziel.

Wil je ook op de mailinglijst staan, stuur me dan even een marqu@xs4all.nl

Naar de andere columns, klik hier!